Son güncelleme: · Hazırlayan: IFC Global Teknik Ekibi
GRS (Global Recycled Standard) Nedir?
Global Recycled Standard (GRS), Textile Exchange tarafından yönetilen, gönüllü ve uluslararası kabul görmüş bir ürün standardıdır. GRS; nihai ürünlerdeki geri dönüştürülmüş malzeme içeriğini, bu içeriğin tedarik zinciri boyunca kimliğini koruyan sahiplik zincirini (chain of custody), üretim tesislerindeki sosyal ve çevresel uygulamaları ve kimyasal kısıtlamaları bağımsız, üçüncü taraf denetimiyle doğrular.
Kısacası GRS belgesi, “Bu ürün %X geri dönüştürülmüş malzeme içeriyor” iddiasının kanıtlanabilir, izlenebilir ve güvenilir olduğunu gösterir. Bu nedenle global markalar ve perakendeciler, tedarikçilerinden giderek artan oranda GRS sertifikası talep etmektedir.
GRS'nin Temel Hedefleri
- Geri dönüştürülmüş malzeme iddiaları için ortak tanımlar ve tutarlı bir doğrulama yöntemi sağlamak
- Geri dönüştürülmüş içeriğin tedarik zinciri boyunca izlenebilirliğini güvence altına almak
- Üretimde işçi sağlığı, güvenliği ve çalışan haklarını korumak
- Üretimin çevresel etkilerini ve zararlı kimyasal kullanımını azaltmak
- Ürünlerde daha yüksek oranda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını teşvik etmek
GRS Belgesi Kimler İçin Gereklidir?
GRS, geri dönüştürülmüş içerik taşıyan ürünü üreten, işleyen veya satan tedarik zincirindeki her kuruluşa uygulanır. Zincirdeki bir halka belgesizse ürün GRS iddiasıyla satılamaz. Bu yüzden ürününüz bir sonraki halkaya GRS'li olarak geçecekse sizin de belgeli olmanız gerekir.
Geri dönüşüm tesisleri
PET şişe, tekstil atığı, plastik veya metal hurdasını işleyen ve geri dönüştürülmüş hammadde üreten firmalar.
İplik ve elyaf üreticileri
Geri dönüştürülmüş polyester (rPET), geri dönüştürülmüş pamuk ve karışım iplik üreticileri.
Kumaş ve örme işletmeleri
Dokuma, örme, boyahane, baskı ve terbiye işletmeleri.
Konfeksiyon ve hazır giyim
Kesim, dikim ve paketleme yapan, global markalara ihracat yapan konfeksiyon firmaları.
Plastik ve ambalaj
Geri dönüştürülmüş granül, film, şişe, preform ve ambalaj ürünleri üreticileri.
Ticaret firmaları
Ürünü fiziksel olarak işlemese bile GRS'li ürünün mülkiyetini alıp satan tüccar ve ihracatçılar.
Toplama ve ayrıştırma noktaları (collector / concentrator) GRS sertifikasına sahip olmak zorunda değildir; ancak geri dönüşüm tesisi, tedarikçilerinden aldığı malzeme için beyan ve kayıt tutmakla yükümlüdür ve bu noktalar denetlenebilir.
GRS Belgesi Şartları ve Gereklilikleri
GRS belgesi şartları dört ana modülde toplanır. Belgelendirme denetiminde tesisinizin bu dört alanın tamamında standarda uygunluğu değerlendirilir.
Geri dönüştürülmüş içerik ve izlenebilirlik
Ürün en az %20 geri dönüştürülmüş malzeme içermelidir. Malzemenin ISO 14021 tanımına uygun tüketim öncesi (pre-consumer) veya tüketim sonrası (post-consumer) atıktan gelmesi gerekir. Girdi-çıktı kayıtları, kütle dengesi ve ayrıştırma (fiziksel ayrım, etiketleme) kontrolleri yapılır.
Sosyal gereklilikler
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) temel sözleşmelerine dayalı olarak çocuk işçi ve zorla çalıştırma yasağı, örgütlenme özgürlüğü, ayrımcılık yasağı, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma süreleri ve ücretler değerlendirilir.
Çevresel gereklilikler
Çevre yönetim sistemi, enerji ve su tüketiminin izlenmesi, atık su arıtma ve deşarj limitleri, hava emisyonları ve atık yönetimi gibi konularda kayıt ve hedefler beklenir.
Kimyasal gereklilikler
GRS'nin yasaklı ve kısıtlı kimyasallar listesi uygulanır; kimyasal envanteri, güvenlik bilgi formları (SDS) ve kimyasal yönetim prosedürleri denetlenir. Kanserojen, mutajen ve üreme için toksik maddelerin kullanımı kısıtlanır.
Geri Dönüştürülmüş İçerik Oranları ve Etiketleme
| Geri dönüştürülmüş içerik | Ne yapılabilir? |
|---|---|
| %20'nin altında | GRS kapsamında belgelendirilemez (RCS değerlendirilebilir). |
| %20 – %49 | GRS sertifikalı ürün olarak satılabilir, işletmeler arası (B2B) iddia yapılabilir; tüketiciye yönelik GRS logosu kullanılamaz. |
| %50 ve üzeri | Ürün üzerinde GRS logosu ve tüketiciye yönelik etiket kullanılabilir (logo kullanım kurallarına uygun olarak). |
Aynı proses içinde tekrar kullanılan üretim fireleri (rework, regrind) geri dönüştürülmüş içerik olarak kabul edilmez.
GRS Sertifikasının İşletmenize Faydaları
- İhracatta kapı açar: Avrupa ve ABD'deki birçok marka ve perakendeci, geri dönüştürülmüş içerikli ürünlerde tedarikçilerinden GRS sertifikası şartı arar.
- Yeşil iddialarınızı kanıtlar: AB'nin yanıltıcı çevre beyanlarına (greenwashing) yönelik düzenlemeleri karşısında “geri dönüştürülmüş” iddianızı bağımsız denetimle destekler.
- Tek standartla çok yönlü güvence: İçerik doğrulamanın yanında sosyal, çevresel ve kimyasal uygunluğu da gösterir.
- Fiyat ve marka değeri: Sürdürülebilir ürün segmentinde daha yüksek katma değerli siparişlere erişim sağlar.
- Operasyonel verimlilik: Girdi-çıktı takibi, kimyasal envanteri ve kaynak tüketimi izleme süreçlerinizi sistematik hale getirir.
- Sürdürülebilirlik raporlamasına veri: Kurumsal sürdürülebilirlik, ESG ve karbon raporlarınız için doğrulanmış veri üretir.
GRS Belgesi Nasıl Alınır? Adım Adım Belgelendirme Süreci
Başvuru ve teklif
Başvuru formu ile tesis sayısı, çalışan sayısı, ürün grupları, prosesler ve varsa alt yükleniciler bildirilir. Bu bilgilere göre denetim süresi ve teklif hazırlanır.
Sözleşme ve planlama
Sözleşme imzalanır, denetim tarihi ve denetim planı belirlenir; hazırlanması gereken dokümanlar paylaşılır.
Ön hazırlık
İzlenebilirlik prosedürü, girdi-çıktı ve kütle dengesi kayıtları, tedarikçi sertifikaları, kimyasal envanteri, sosyal ve çevresel kayıtlar hazırlanır.
Saha denetimi
Üretim tesisleri ve varsa alt yükleniciler yerinde denetlenir; kayıtlar, depolama, etiketleme, kimyasal yönetimi ve çalışan görüşmeleri değerlendirilir.
Uygunsuzlukların kapatılması
Tespit edilen uygunsuzluklar için düzeltici faaliyetler belirlenen süre içinde kanıtlarıyla sunulur.
Belgelendirme kararı – Kapsam Sertifikası (SC)
Olumlu kararla birlikte 12 ay geçerli Scope Certificate (SC) düzenlenir ve Textile Exchange veri tabanına kaydedilir.
Satış bazlı İşlem Sertifikası (TC)
GRS'li ürün sevk edildiğinde, alıcıya iletilmek üzere Transaction Certificate (TC) talep edilir.
Yıllık yeniden belgelendirme
Belgenin sürekliliği için her yıl yeniden belgelendirme denetimi yapılır; gerektiğinde habersiz denetimler uygulanabilir.
Kapsam Sertifikası (SC) ve İşlem Sertifikası (TC) Nedir?
Scope Certificate (SC) – Kapsam Sertifikası
Kuruluşunuzun hangi ürün kategorileri, prosesler ve tesisler için GRS'ye uygun olduğunu gösterir. 12 ay geçerlidir ve sertifika sorgulama veri tabanında doğrulanabilir.
Transaction Certificate (TC) – İşlem Sertifikası
Belirli bir sevkiyattaki ürünlerin GRS'ye uygun olduğunu ve geri dönüştürülmüş içerik miktarını belgeler. Sevkiyat bazında düzenlenir ve zincirdeki bir sonraki firmaya iletilir.
GRS Denetimine Hazırlık Kontrol Listesi
- GRS sorumlusu atanması ve organizasyon şeması
- İzlenebilirlik ve ürün ayrıştırma prosedürü
- Girdi – çıktı ve kütle dengesi (mass balance) kayıtları
- Tedarikçilerin geçerli SC'leri ve gelen TC'ler
- Geri dönüşümcüler için Recycled Material Declaration formları
- Ürün reçeteleri ve içerik oranı hesapları
- Kimyasal envanter listesi ve güncel SDS'ler
- Atık su analizleri, enerji ve su tüketim kayıtları
- Sosyal uygunluk kayıtları (bordro, mesai, İSG, eğitimler)
- Alt yüklenici listesi ve sözleşmeleri
Ekibinizi denetime hazırlayın
GRS gereklilikleri ve iç denetim üzerine eğitimlerle ekibiniz süreci daha hızlı ve hatasız yönetsin.
Eğitimleri inceleyin →GRS Belgesi Fiyatı ve Ücreti Neye Göre Belirlenir?
GRS belgelendirme ücreti sabit değildir; denetim süresine ve kapsamın karmaşıklığına göre hesaplanır. Bu nedenle tüm işletmeler için geçerli sabit bir GRS belgesi fiyatı yoktur; fiyat, kapsamınız netleştikten sonra hazırlanan teklifle belirlenir. Teklifi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Tesis ve üretim lokasyonu sayısı
- Çalışan sayısı
- Ürün grupları ve proses çeşitliliği
- Alt yüklenici sayısı ve konumu
- Kimyasal kullanımı ve ıslak proses varlığı
- Talep edilecek TC sayısı
Size özel GRS belgelendirme teklifini almak için iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.
GRS, RCS ve ISCC PLUS Karşılaştırması
Doğru standardı seçmek; ürününüzün içerik oranına, müşteri taleplerine ve hangi alanların doğrulanmasını istediğinize bağlıdır.
| Kriter | GRS | RCS | ISCC PLUS |
|---|---|---|---|
| Doğrulanan içerik | Geri dönüştürülmüş | Geri dönüştürülmüş | Biyo-bazlı, biyo-döngüsel, döngüsel, yenilenebilir |
| Asgari içerik | %20 (logo için %50) | %5 | Kütle dengesine göre beyan |
| Sahiplik zinciri | Var | Var | Var (ayrım / kütle dengesi) |
| Sosyal kriterler | Var | Yok | Var (hammadde üretim noktasında) |
| Çevresel kriterler | Var | Yok | Var (hammadde üretim noktasında) |
| Kimyasal kısıtlamalar | Var | Yok | Yok |
| Standart sahibi | Textile Exchange | Textile Exchange | ISCC System GmbH |
| Geçerlilik | 12 ay | 12 ay | 12 ay |
Hangi standart size uygun?
Ürününüzde en az %20 geri dönüştürülmüş içerik var ve müşteriniz sosyal, çevresel ve kimyasal uygunluğu da görmek istiyor.
İletişime geçinÜrününüzde %5 ve üzeri geri dönüştürülmüş içerik var ve müşteriniz yalnızca içerik doğrulaması istiyor.
RCS sayfasına gitBiyo-bazlı ya da kimyasal geri dönüşümden gelen hammadde kullanıyor, iddianızı kütle dengesiyle sunmak istiyorsunuz.
ISCC PLUS sayfasına gitEmin değil misiniz? Ürününüzü ve müşteri talebini anlatın, size en uygun standardı birlikte belirleyelim.
Neden IFC Global ile GRS Belgelendirme?
IFC Global; sistem ve ürün belgelendirme, muayene ve eğitim alanlarında hizmet veren bağımsız ve tarafsız bir kuruluştur. GRS belgelendirme sürecinizde ilk başvurudan sertifikanın yıllık yenilenmesine kadar yanınızdayız.
GRS denetiminde geri dönüştürülmüş içerik hesabını, kimyasal envanterinizi ve sosyal/çevresel kayıtlarınızı tek ziyarette değerlendirir; geri dönüşüm tesisinden konfeksiyona kadar her halkanın kendine özgü risklerini bilen denetçilerle çalışırsınız.
GRS belgesi veren kuruluşlar: GRS belgesini yalnızca Textile Exchange tarafından onaylanmış bağımsız belgelendirme kuruluşları verebilir; danışmanlık firmaları belge düzenleyemez. IFC Global, GRS kapsam ve işlem sertifikalarını (SC/TC) doğrudan düzenleyen belgelendirme kuruluşudur; başvurunuz, denetiminiz ve belgeniz tek elden yürür.
Uzman denetçi kadrosu
Tekstil, geri dönüşüm, kimya ve ambalaj sektörlerinde deneyimli denetçiler.
Şeffaf teklif
Kapsamınıza göre net denetim süresi ve sürpriz içermeyen fiyatlandırma.
Hızlı planlama
İhracat terminlerinize uygun denetim takvimi ve hızlı belgelendirme kararı.
Tarafsızlık
Bağımsız, tarafsız ve gizlilik ilkelerine bağlı denetim yaklaşımı.
Entegre denetim
GRS, RCS, ISCC PLUS ve yönetim sistemleri denetimlerini birleştirerek zaman ve maliyet tasarrufu.
Türkiye geneli hizmet
İzmir merkezli ekibimizle Türkiye'nin her bölgesinde saha denetimi.
GRS Belgelendirme Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
GRS belgesi nedir?
GRS belgesi, ürünlerdeki geri dönüştürülmüş malzeme içeriğini ve bu içeriğin tedarik zinciri boyunca izlenebilirliğini doğrulayan; ayrıca sosyal, çevresel ve kimyasal gereklilikleri de denetleyen Global Recycled Standard sertifikasıdır.
GRS belgesi için en az ne kadar geri dönüştürülmüş içerik gerekir?
Ürünün GRS kapsamında belgelendirilebilmesi için en az %20 geri dönüştürülmüş içerik taşıması gerekir. Ürün üzerinde tüketiciye yönelik GRS logosu kullanmak için bu oran en az %50 olmalıdır.
GRS ile RCS arasındaki fark nedir?
RCS yalnızca geri dönüştürülmüş içeriği ve sahiplik zincirini doğrular, %5 ve üzeri içerik için uygulanır. GRS ise %20 ve üzeri içerik gerektirir ve buna ek olarak sosyal, çevresel ve kimyasal gereklilikleri de denetler.
GRS belgesi ne kadar sürede alınır?
Hazırlık durumuna bağlı olarak süreç genellikle başvurudan itibaren birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanır. Kayıtları ve prosedürleri hazır olan işletmelerde süre önemli ölçüde kısalır.
GRS sertifikası kaç yıl geçerlidir?
GRS kapsam sertifikası (SC) 12 ay geçerlidir. Sertifikanın devamı için her yıl yeniden belgelendirme denetimi yapılır.
GRS sadece tekstil firmaları için mi?
Hayır. GRS tekstilin yanı sıra plastik, ambalaj, metal, kâğıt, cam gibi geri dönüştürülmüş malzeme içeren tüm ürün gruplarına uygulanabilir.
Ticaret firmaları da GRS belgesi almak zorunda mı?
Evet. GRS'li ürünün mülkiyetini alıp satan ve ürünü GRS iddiasıyla bir sonraki müşteriye satan ticaret firmalarının da genellikle belgeli olması gerekir; aksi halde zincir kopar ve TC düzenlenemez.
GRS belgesi fiyatı ne kadar?
GRS belgesi fiyatı; tesis ve çalışan sayısına, ürün ve proses çeşitliliğine, alt yüklenici sayısına, kimyasal kullanımına ve talep edilecek TC sayısına göre belirlenen denetim süresine bağlıdır. Bu yüzden sabit bir fiyat yoktur; kapsamınıza göre net teklif için IFC Global ile iletişime geçebilirsiniz.
GRS belgesini hangi kuruluşlar verir?
GRS belgesini yalnızca Textile Exchange tarafından onaylanmış bağımsız belgelendirme kuruluşları verebilir; danışmanlık firmaları belge düzenleyemez, yalnızca hazırlık desteği sunabilir. IFC Global, GRS kapsam sertifikasını (SC) ve işlem sertifikalarını (TC) doğrudan düzenleyen bir belgelendirme kuruluşudur.
TC (Transaction Certificate) nedir?
TC, belirli bir sevkiyattaki ürünlerin GRS'ye uygun olduğunu ve geri dönüştürülmüş içerik miktarını belgeleyen, sevkiyat bazında düzenlenen işlem sertifikasıdır.